۱۵ نوامبر ۲۰۲۶ – تحلیلهای حاصل از دو مطالعه مشاهدهای روی بیماران شرکتکننده در برنامههای مدیریت وزن نشان داد که میزان کاهش وزن در ۳ ماه نخستِ استفاده از داروهای آگونیست گیرنده GLP-1، با دقت میتواند پیشبینی کند که کدام یک از بیماران در پایان سال به کاهش وزن بالینی معنی دار دست مییابند؛ در حالی که ویژگیهای اولیهٔ بیماران، تنها به میزان اندکی در پیشبینی نتایج نقش داشتند.
میزان کاهش وزن واقعی در دنیای واقعی با استفاده از داروهای GLP-1 در میان بیماران بسیار متفاوت است. دو تحلیل در بریتانیا بررسی کردند که چگونه کاهش وزن اولیه و ویژگیهای بیمار در شروع درمان، با نتایج ۱۲ ماهه در بزرگسالانی که از خدمات دیجیتال مدیریت وزن استفاده میکنند، مرتبط هستند.
تحلیل اول، که رابطهٔ ویژگیهای بیمار در شروع درمان را با میزان کاهش وزن بررسی میکرد، شامل ۱۴۳,۳۴۳ بزرگسال بود که مصرف «سماگلوتاید» یا «تیرزپاتید» را آغاز کرده و دارو را تغییر نداده بودند.
پژوهشگران میزان کاهش وزن بیماران را در طول ۱۲ ماه دنبال کردند و ۳۸ عامل شروع درمان، از جمله ویژگیهای جمعیتشناختی، شاخص توده بدنی (BMI)، وزن هدف، شرایط پزشکی، دوز شروع و پاسخ به پرسشنامههای اولیه را در نظر گرفتند.
تحلیل دوم، که ارتباط بین کاهش وزن اولیه و نتایج ۱۲ ماهه را بررسی میکرد، شامل ۲۰,۷۱۱ بزرگسال بود که از سماگلوتاید ۱ میلیگرمی (۹۵۸ نفر)، سماگلوتاید ۲.۴ میلیگرمی (۳۳۸۲ نفر) یا تیرزپاتید (۱۶,۳۷۱ نفر) استفاده میکردند و دارای دادههای پیگیری در مراحل اولیه (ماه ۱ تا ۳) و مراحل بعدی (ماه ۱۰ تا ۱۲) بودند.
پژوهشگران بررسی کردند که چگونه کاهش وزن در ماههای اول تا سوم، میزان کاهش وزن ۱۵٪ یا بیشتر، ۲۰٪ یا بیشتر، و ۲۵٪ یا بیشتر را در ماه دوازدهم پیشبینی میکند؛ این بررسی برای هر دارو بهطور جداگانه و با در نظر گرفتن سن، جنسیت، BMIاولیه و دوز شروع انجام شد.
یافتههای کلیدی
· در تحلیل اول، میانگین تعدیلشدهی کاهش وزن در ماه دوازدهم ۱۶.۵۸٪ بود. کاهش وزن بیشتر با BMIاولیه بالاتر، داشتن وزن هدف مشخص، جنسیت زن و سابقه رژیم غذایی، ورزش، شمارش کالری یا استفاده از جایگزینهای وعده غذایی مرتبط بود. کاهش وزن کمتر نیز با دیابت نوع ۲، آپنه خواب و تلاشهای قبلی بیشتر برای کاهش وزن مرتبط بود.
· ویژگیهای بیمار نسبت به خودِ دارو، تأثیر بیشتری بر تغییرات وزن داشتند، اگرچه هر دو تنها بخش کوچکی از تغییرات را توجیه میکردند.
· در تحلیل دوم، حداکثر میزان کاهش وزن در ماههای اول تا سوم، پاسخِ ۱۲ ماهه را برای هر سه سطح کاهش وزن (۱۵٪، ۲۰٪ و ۲۵٪) با دقت خوبی پیشبینی کرد (مقدار AUCبین ۰.۷۵ تا ۰.۸۴). برای پیشبینی رسیدن به کاهش وزن ۱۵٪ یا بیشتر در یک سال، مقدار AUCبرای سماگلوتاید ۱ میلیگرمی برابر با ۰.۷۵، برای سماگلوتاید ۲.۴ میلیگرمی برابر با ۰.۸۱ و برای تیرزپاتید برابر با ۰.۷۸ بود.
· هر یک درصد افزایش در حداکثر کاهش وزن اولیه، با شانس بالاتر برای رسیدن به کاهش وزن ۱۵ درصدی یا بیشتر در یک سال همراه بود: ۲۴٪ افزایش شانس برای تیرزپاتید و ۳۰٪ افزایش شانس برای سماگلوتاید ۲.۴ میلیگرمی.
· نقاط برش[1] (Cutoff) برای پیشبینی کاهش وزن ۱۵درصدی در داروهای مختلف، متفاوت بود. در سماگلوتاید ۲.۴ میلیگرمی، کاهش وزن ۹٪ یا بیشتر در ماههای ۱ تا ۳، پیشبینیکننده مناسبی بود. در تیرزپاتید، کاهش وزن ۱۰درصدی یا بیشتر این نقش را ایفا میکرد.
نویسندگان این مطالعه خاطرنشان کردند که «این تحقیقات نشان میدهد که افرادی که داروهایGLP-1 مصرف میکنند، میتوانند از راهنماییها و حمایتهای بیشتری برخوردار شوند. هدف این است که از همان روزهای اول، مشخص کنیم چه کسانی برای موفقیت بیشتر نیاز به مراقبت ویژه دارند و همچنین بعد از ۳ماه، میزان پیشرفت درمان را با معیارهای استاندارد هر دارو مقایسه کنیم تا از درست بودن مسیر درمان مطمئن شویم.»
این مطالعات توسط هانس جانسون در مرکز نوآوری و تحقیقات بالینی Voyدر بریستول، انگلستان هدایت شد و در کنفرانس هفته چاقی ۲۰۲۶ در واشینگتن ارائه گردید.
منبع:
https://www.medscape.com/viewarticle/can-early-weight-loss-predict-1-year-glp-1-response-2026a10018cy
[1]در این تحلیل، «نقطه برش» به عنوان حد فاصل آماری برای پیشبینی موفقیت درمان در نظر گرفته شده است. به عبارت دیگر، این مقدار (مثلاً ۹یا ۱۰ درصدکاهش وزن) مرزی است که اگر بیمار از آن عبور کند، با احتمال بسیار بالا میتوان پیشبینی کرد که در پایان سال به هدف اصلی خود (کاهش وزن ۱۵ درصدییا بیشتر) خواهد رسید. این نقاط بر اساس حساسیت(Sensitivity) و ویژگی(Specificity) هر دارو تعیین شدهاند.